Chanoeka (Lichtenfeest)

Jodendom | Feesten en offers Tekst, Ton Stier

Mi Kamocha Baeeliem Hasjeem, oftewel “Wie is er gelijk aan U onder de goden, God?”. De Hebreeuwse beginletters van deze eerste zin vormen tezamen het woord ‘Maccabeeër’, de bijnaam van Judas de Maccabeeër.

Het was onder zijn leiding, dat op de 25ste kislev (dit jaar op 28 november) in 164 v. Chr., de tempel werd gereinigd van de meest gruwelijke daad die ooit had plaats gevonden. Na eerst de Joden te verbieden om de Thora te bestuderen en de Sabbat, de spijswetten en besnijdenis in acht te nemen, presteerde Antiochus Epiphanes het om in 167 v.Chr. een beeld van Zeus Olympus in de tempel van Jeruzalem op te richten en er een varken te offeren. Een huiveringwekkende duistere tijd, te midden waarvan uiteindelijk het licht van de Menora de hoop op betere tijden in Joodse harten deed gloren. De traditie leert dat het kleine gezuiverde kruikje olie dat de Maccabeeën vonden, nauwelijks voldoende was om de gouden Tempelluchter één dag te laten branden. Echter door een wonder bleef deze maar liefst acht dagen zijn licht verspreiden. Voldoende om, volgens een strikt religieus ritueel, de productie van nieuwe zuivere olie op gang te brengen. En vanaf die tijd viert naar schatting tachtig procent van de wereldwijde Joodse gemeenschap het Chanoekafeest. Ter herinnering aan de overwinning van de Maccabeeën en het wonder van het toereikende kruikje olie, wordt acht dagen achtereen een nieuwe kaars aangestoken.

Niet door kracht, noch geweld

De zionisten, die het oude chanoekafeest eigenlijk hebben herontdekt, associëren het met de militaire overwinningen die in 1948 het kleine Israëlische leger over een veel sterkere vijand wist te behalen. 65 jaar later staat Israël helaas nog steeds oog in oog met grote vijandige overmachten. Het is ondanks deze angstwekkende vijandige wereld, dat overal in Israël opnieuw de Chanoekakaarsjes worden aangestoken, want “Wie is er gelijk aan U onder de goden, God?”.

Niet door kracht en geweld

Nog veel troostrijker dan het chanoekalicht is het vijfde nachtgezicht van Zacharia. De profeet ziet een gouden kandelaar met een oliehouder aan zijn top, zeven lampen, zeven toevoerbuizen en twee olijfbomen.
Als Zacharia verbaasd om uitleg vraagt, luidt het antwoord: “Dit is het woord van de HEERE tot Zerubbabel: Niet door kracht en niet door geweld, maar door Mijn Geest, zegt de HEERE van de legermachten”.
En inderdaad, niet door kracht en geweld van Amerikaanse en NAVO strijdkrachten, maar door de Geest van ‘de HEERE van de legermachten’ zal de overwinning behaald worden. Maar ... Wie is die HEERE van de legermachten?
Psalm 24 geeft het antwoord: Hij is ‘de Koning der Ere’, sterk en geweldig in de strijd. Hij is niemand anders dan de Christus voor Wie “de poorten hun hoofden opheffen en de eeuwige deuren zich zullen verheffen…” (zie Ps. 24:7,8 en 10).

Sluiten