De Davidster

Jodendom Tekst, Alfred Esch

Wie kent ‘m niet? De davidster, de jodenster of het ‘schild van David’, zoals het hexagram, de zespuntige ster in het Hebreeuws heet (Mageen Dawied).

Hoewel de zevenarmige kandelaar (menora) hét symbool van Israël is, ja zelfs prijkt op het officiële zegel van de staat, wordt de davidster alom geassocieerd met Israël en Joden wereldwijd. De ster wordt gevormd door twee gelijkzijdige driehoeken, over elkaar of soms ook door elkaar heen gevlochten. Hoewel de zes punten wel in verband gebracht worden met de zes scheppingsdagen, wordt van de davidster nergens melding gemaakt in de Bijbel. Zelfs in de Talmoed of andere belangrijke Joodse geschriften zoekt men er vergeefs naar. En de relatie met koning David is ook nooit achterhaald.

Archeologen vonden weliswaar zespuntige sterren, als decoratie aangebracht, op bouwwerken uit de 4e eeuw voor Christus en later. Toch moeten we aannemen dat deze louter ter versiering aangebrachte figuren waren, zonder verdere betekenis. 
Pas in 1354 wordt van de davidster gewag gemaakt in officiële papieren. In dat jaar werd het de Joodse gemeenschap in Praag toegestaan een eigen vlag te voeren met als embleem de zespuntige ster. Nadien duikt de ster steeds vaker op als Joods symbool. Niet alleen in Praag, maar ook in Italië en in de Nederlanden zien we de davidster regelmatig op de titelpagina van boeken, gedrukt door Joodse drukkers/uitgevers.

Tijdens het eerste Zionistencongres, in 1897, vormden een blauw ‘schild van David’met een blauw-witte gebedssjaal de basis voor de latere vlag van de staat Israël. Als het aan de Baron de Rothschild had gelegen was die vlag getooid met een rode davidster. Het wapen van de Rothschilds (de naam zegt ’t al!) bevatte namelijk een rood ‘schild van David’. Uit erkentelijkheid voor Rothschilds financiële steun aan de Joodse zaak kwam toch wel het ‘schild’ op de vlag te staan, ook al bleef het bij blauw. Dat in de 20ste eeuw de davidster bij uitstek het symbool van het Jodendom was geworden, bewijst het misbruik ervan door Hitler. Met gele jodensterren werden miljoenen vernederd, gediscrimineerd en tenslotte naar vernietigingskampen afgevoerd. Het rode ‘schild van David’ zien wij vandaag bij de Israëlisch afdeling van het Internationale Rode Kruis als symbool ter vervanging van het kruis en heet in het Hebreeuws Mageen Dawied Adom.

Naar ons idee zou de menora misschien ‘bijbelser’ zijn, toch heeft de davidster de kandelaar ruimschoots verslagen als internationaal erkend symbool van al wat Joods is en met Israël te maken heeft.

Sluiten