De grond van Oekraïne is doordrenkt met Joods bloed

Achtergronden Tekst, Ruben Hadders

Hij heeft inmiddels al twee lijvige boeken op zijn naam staan en werkt hard aan een derde. Maar liever nog dan de pen, hanteert hij de kwast. Want naast theoloog en schrijver is hij vooral een kunstenaar, die intens kan genieten van de schoonheid in de schepping. Maar wat als je wordt geconfronteerd met een aarde die verdrinkt in vergoten bloed? Drs. Piet van der Wolf vertelt over de aangrijpende schilderijen die hij maakte naar aanleiding van de Oekraïense Holocaust.“De Holocaust houdt mij al heel lang bezig. Ik ben geboren op 4 mei, omstreeks Dodenherdenking, dus in de tijd van de stilte. Als jonge jongen ervoer ik ’s avonds op mijn verjaardag altijd een mineurstemming. Daardoor ben ik mijzelf gaan afvragen wat er allemaal gebeurd is in de oorlog. Ik ben reizen gaan maken door Europa en heb bijna alle concentratiekampen bezocht. Tijdens een reis naar Oekraïne werd ik zó geraakt! We werden rondgeleid door Rita, één van de laatste overlevenden van de Holocaust. Ze bracht ons naar een plek buiten het dorp. Je zag de grond, ingezakt, en Rita vertelde dat daar duizenden mensen doodgeschoten zijn en dat de grond nog een paar dagen bewoog. Ze had het als klein meisje allemaal zien gebeuren. “Daar ligt mijn moeder”, zei ze. Ze moest zo verschrikkelijk huilen. Dat sneed dwars door mijn ziel heen. Na die reis ben ik dat gaan verwerken door te schilderen. In mijn schilderijen hierover zit veel emotie. Mijn andere kunstwerken zijn veel realistischer, veel technischer. Daarin zit meer vakmanschap, in deze schilderijen zit vooral mijn gevoel. Ik wist vaak niet eens welke kleuren ik zou gebruiken en hoe het er uiteindelijk uit moest zien.

SCHULD BELIJDEN  

We komen vrij regelmatig in Oekraïne. Ooit was hier een grote Joodse gemeenschap, nu vind je in bijna elk dorp massagraven. Veel Oekraïners blijken te hebben geholpen met het vermoorden van Joodse mensen. De grond van Oekraïne is doordrenkt met Joods bloed. Alleen al in Kiev werden in twee dagen tijd zo’n 35.000 Joden door de Nazi’s doodgeschoten. Ik heb gesprekken gehad met baptistendominees in Oekraïne. Voor hen wordt steeds duidelijker dat Oekraïne schuld moet belijden ten aanzien van het Joodse volk. ‘Dan kan er ook weer zegen zijn voor dat land. Want als je het nu ziet… de landerijen brengen weinig op, het is één en al armoede. Duitsland heeft in de jaren ’50 schuld beleden en herstelbetalingen gedaan en nu is het de economische motor van West-Europa. Maar dat is wel omdat ze schuld hebben beleden.’ Ik denk dat dit een Bijbels principe is. Belijdenis van zonde maakt de weg vrij tot zegen.

HET JOODSE LIJDEN  

Het zien van al die ellende brengt je geloofsleven wel aan het schudden. Ik kom altijd enigszins gedeprimeerd van die reizen terug. “Waarom, waarom?”, vraag ik mij dan af. Dan ga ik toch maar naar God toe, Die nog steeds bij Zijn volk is, ook in al hun lijden. Ik vertrouw er maar op dat Hij alles in Zijn machtige hand heeft. Na de oorlog heeft Magarete Susman een boekje geschreven over het lijden van Israël. Zij zegt: “Het volk Israël heeft zoveel moeten lijden, ten behoeve van de wereld”. Dat gaat heel diep. We moeten beseffen, als christenen, dat we het heil hebben dankzij het Joodse volk. Dat het volk daar zó om moet lijden is een stuk goddelijke mysterie, waar we maar beter vanaf kunnen blijven. God zegt dat er een bedekking ligt op het volk, maar we moeten goed begrijpen dat dat is om ons. We zeggen vaak dat we moeten bidden dat de bedekking voor Israël wordt weggenomen, maar ik vraag mij de laatste tijd steeds meer af of de Kerk niet beter kan bidden dat zijn eigen bedekking wordt weggenomen. Joodse mensen verwachten tenminste nog een Vrederijk en een Messias die de Troon van David zal bestijgen, terwijl veel christenen dat eschatologische perspectief zijn kwijtgeraakt. Christus komt als Koning en Hogepriester, met brood en wijn voor Zijn volk om de Geest der Verzoening uit te storten. Daarom heb ik er ook een boek over geschreven, Het Koningschap van Christus , want het wordt in de kerk niet meer gezien en begrepen.” De schilderijen van Piet van der Wolf zijn te bekijken via www.ibmagazine.nl

Sluiten